Luchtbel in Commercieel Vastgoed?

Vandaag was er bij VastgoedPRO een vergadering van het bestuur verantwoordelijk voor Bedrijfsmatig Vastgoed, een markt die ook volop in beweging is. Ook hiervoor geldt dat de bomen niet meer tot de hemel reiken en dat ook daar er sprake is van rennen of stilstaan. In deze markt staan volgens mij twee woorden centraal: leegstand en revitalisatie.
Groei
Als geen ander segment is de nieuwbouw van bedrijfsmatig onroerend goed continue in ontwikkeling, door de veranderende technologische mogelijkheden is wat vandaag wordt gebouwd bij wijze van spreken morgen al weer obsoleet. Ook het onderwerp duurzaamheid kwam ter tafel. Ook hierin is het credo dat dit een onderwerp is wat hoog op de agenda staat, maar dat het vooralsnog wel moeilijk is om hier duiding aan te geven. Uiteraard kan niemand zich het vandaag de dag veroorloven om te zeggen dat duurzaamheid niet relevant is. ook al denk je dit, je kan dit niet melden, hoezo sociaal wenselijk.
Invulling
Wel is er in deze een duidelijk verschil binnen het bedrijfsmatig vastgoed. Voor de bovenkant van de markt is dit echt een issue, ondernemingen die MVO hoog in het vaandel hebben staan zijn hier misschien wel dagelijks mee bezig. Maar ga je meer richting het MKB segment, dan wordt het al moeilijker. Ook voor makelaars en taxateurs kan dit onderwerp hoofdbrekend tot gevolg hebben. Wat kan je er mee, hoe kan je het inzetten, hoe kan je je ermee onderscheiden en welke commerciële kansen biedt dit. Voor ons als groep dus tijd om hier aandacht aan te besteden, de visie van ons bestuur BV is in deze helder.
Waardering
Maar tegelijkertijd hadden we het ook over de praktische invulling. Hoe waardeer je duurzaamheid. Alleen vanuit de mate van courantheid? Of kapitaliseer je dit? De deskundigen hebben het hier moeilijk mee, er is nog niet één norm er is nog niet een eenduidige handleiding. En net nadat de vergadering afgelopen was, mocht ik op de radio een discussie volgen over de waardering van het Nederlandse commercieel onroerend goed. Mede door de laatste rapportages inzake de opname in 2011, deze is toch weer met 10% gestegen en het afwaarderen van de bestaande voorraad moet in hoog tempo gebeuren.
Werkelijke waarde
Maar een boeiend aspect wat speelt, wat doet u met de werkelijke waarde van commercieel onroerend goed? U als taxateur, krijgt u toegang tot de side letters die bij eventuele huurcontracten zitten? Heeft u inzage in de additionele kortingen die worden gegeven buiten de bestaande m2 prijs om? Is de vierkante meter prijs die bij u bekend is en mogelijk zelfs vastligt en gedocumenteerd wel een echte afspiegeling van de werkelijkheid? Of komen de huurvrije periodes ook in uw berekening voor? Jammer dat deze discussie niet gevolg kon worden voordat ons BV bestuur vergaderde. Ik ben namelijk wel benieuwd wat de echte specialisten hiervan vinden. Oftewel, de stelling dat er in de commerciële markt minstens 25% lucht zit qua waardering, is dat een feit of een fictie?

Ed